Demir Vitamini Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?
19 Haziran 2024

Demir Vitamini Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Demir, tüm vücut hücre ve dokuları için gerekli olan hayati bir mineraldir. Ana görevi, kanda hemoglobin ve kaslarda miyoglobinin bir parçası olarak oksijeni taşımaktır. Kırmızı kan hücrelerinde yeteri oranda demir olmadığında demir eksikliğine bağlı anemi yaşanır. Demir eksikliğine bağlı anemi, gebelik dönemi, demir bakımından yetersiz beslenme ve kan kaybı gibi durumlarda meydana gelir. Demir eksikliği nedeniyle en sık yaşanan belirtiler şunlardır:
  • Kansızlık
  • Nefes darlığı
  • Baş ağrısı
  • Enerji azlığı
  • Yorgunluk ve halsizlik
  • Dilde kızarıklık
  • Uyku problemleri
  • Ağrı
  • Kırılgan ve solgun saçlar
  • Çarpıntı
  • Karın ağrısı
  • İştah kaybı
  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması
  • Soluk cilt
  • Baş dönmesi
Demir bakımından zengin gıdalar günlük beslenme diyetine eklenerek demir ihtiyacı yeterince karşılanabilir.

Günlük Demir İhtiyacı Ne Kadardır?

Demir hem bitkisel hem de hayvansal gıdalar yolu ile karşılanabilir. Günlük gerek duyulan demir ihtiyacı, anemi, gebelik ve demir eksikliğine yol açan farklı hastalıklar yoksa şu şekildedir:
  • 7-12 aylık bebeklerde 11 mg.
  • 1-3 yaş arası bebeklerde 7 mg.
  • 4-8 yaş arası çocuklarda 10 mg.
  • 9-13 yaş arası çocuklarda 8 mg.
  • 14-18 yaş arası erkek çocuklarda 11 mg.
  • 14-18 yaş arası kız çocuklarda 15 mg.
  • 19 yaş ve üzeri yetişkin kadınlarda 18 mg.
  • 19-50 yaş üzeri yetişkin erkeklerde 8 mg.
  • 50 yaş üzerinde 8 mg.
  • Gebelik döneminde 27 mg.
  • Emzirme döneminde ise 9-10 mg kadardır.
Demir Eksikliği Nasıl Tespit Edilir?

Bazı şikâyetler nedeniyle doktora başvurulduğunda doktor demir eksikliğini tespit etmek için kan testine ihtiyaç duyar. Fakat demir eksikliğini tam olarak tespit edebilmek için kan testi tek başına yeterli olmayabilir. Demir eksikliğini tespit edebilmek için şu tetkiklere ihtiyaç duyulabilir:
  • Hemoglobin testi ile kanda oksijen taşıyan hemoglobin sayımı yapılır.
  • Hematokrit testi kırmızı kan hücrelerini ölçmek için yapılabilir.
  • Tam kan sayımı ile kan hücre sayısı kontrol edilir.
  • Artan kırmızı kan hücresi üretimini kontrol etmek için Transferrin reseptör uygulanır.
Fazla Demirin Zararı Var Mıdır?

Fazla demir 6 yaş altı çocuklarda zehirlenmeye neden olabilir. Demir içeren besinlerin çocuğa fazla verilmesi akut zehirlenmeye yol açabilir. Bu durum çocuk için oldukça ciddi bir durumdur ve hemen doktora başvurulmalıdır. Demir nedeniyle ortaya çıkan zehirlenme besinin tüketiminden 1-6 saat sonra ortaya çıkmaya başlar. Mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, nabız atışının hızlı olması, kabızlık, uyuşukluk hali, ateş, nefes darlığı, kan basıncının düşmesi yaşanabilecek belirtiler arasında yer alır. Aynı zamanda demir zehirlenmesi böbrek, sinir sistemi, ciğer, kalp ve damar gibi organları da olumsuz etkileyebilir. Yaşanan belirtiler mide, karaciğer ve sinir sisteminde 15-45 gün kadar sürebilir.

Demir İçeren Besinler Nelerdir?

Aşağıda liste şeklinde verilen besinler demir bakımından zengin içeriğe sahiptir. Bu besinler düzenli tüketildiğinde demir eksikliği yaşanmaz. Fakat anemi, gebelik gibi özel durumlarda doktora başvurularak demir takviyesi alınabilir. Listede yer alan bazı gıdalar hipertansiyon, diyabet, kolesterol gibi rahatsızlığı olan kişiler için uygun olmayabilir. Bu tür sağlık sorunu yaşayan kişilerin mutlaka doktora başvurması gerekir.

  • Sığır ciğeri
  • Kuzu eti
  • Ton balığı
  • İstiridye
  • Karides
  • Ördek eti
  • Yulaf
  • Barbunya
  • Bezelye
  • Patates
  • Ispanak
  • Haşlanmış soya fasulyesi
  • Yulaf
  • Sakatat
  • İrmik
  • Pekmez
  • Mercimek
  • Tavuk ciğeri
  • Nohut
  • Kabak çekirdeği
  • Kabak
  • Kuru fasulye
  • Kuru erik
  • Domates
  • Kepekli ekmek
  • Çekirdeksiz kuru üzüm
  • Kaju
  • Börülce
Demir Takviyesi ve Kullanımı

Demir eksikliği durumunda doktor tavsiyesi ile demir takviyesi alınabilir. Demir takviyeleri genellikle tablet, kapsül veya sıvı formda bulunur. Demir takviyeleri, yemeklerle birlikte veya yemeklerden sonra alınmalıdır. C vitamini, demirin emilimini artırdığı için demir takviyeleri ile birlikte C vitamini içeren gıdalar tüketmek faydalı olabilir. Ancak, demir takviyeleri bazı kişilerde mide rahatsızlıklarına neden olabilir, bu nedenle doktorun önerdiği dozda ve şekilde kullanılmalıdır.

Sonuç

Demir, vücut için hayati öneme sahip bir mineraldir ve eksikliği ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Günlük beslenme düzenine demir bakımından zengin gıdalar eklemek, demir ihtiyacını karşılamada önemli bir adımdır. Demir eksikliği durumunda ise doktor kontrolünde demir takviyeleri kullanılabilir. Fazla demirin de zararları olabileceği unutulmamalı ve demir takviyeleri doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.

Demir Vitamini Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

D Vitamini Ampul Kullanımı

D Vitamini Ampul Kullanımı

Haber Bülteni

Güncel

C Vitamini İçeren Besinler?

C Vitamini İçeren Besinler?

Güncel

Vitamin Eksikliği Belirtileri ve Tedavisi

Vitamin Eksikliği Belirtileri ve Tedavisi